Kenmerken Autisme per leeftijdscategorie

Een onderverdeling van autisme kenmerken per leeftijdscategorie vind je hieronder.

Autisme kenmerken zijn divers en verschillen per leeftijdscategorie. Een kind hoeft niet alle autisme kenmerken in een bepaalde leeftijdscategorie te vertonen om een stoornis in het autismespectrum te hebben. Andersom betekent het niet meteen dat als je kind een aantal autisme kenmerken vertoont dat het autistisch is.

  • Baby’s en peuters van 0 tot 2 jaar
  • Kleuters van 3 tot 5 jaar
  • Kinderen van 6 tot 11 jaar
  • Kinderen van 12 tot 17 jaar
  • Volwassenen

Zelfs op individuele basis kunnen de verschillen groot zijn. 2 kinderen met dezelfde kenmerken kunnen toch een heel verschillende autistisch beeld laten zien. Als ouder voel je zelf vaak het beste aan als er iets niet in orde is. Raadpleeg altijd je dokter als je twijfels hebt!

Er zijn verschillende vormen van autisme en men spreekt meestal ook van een stoornis in het autistische spectrum (ASS). Sommige vormen zijn explicieter dan andere. Waar het bijvoorbeeld bij iemand die een lichte vorm van het aspergersyndroom heeft, het moeilijk te herkennen is zal het relatief makkelijk af te lezen zijn van iemand die een zwaardere vorm van klassiek autisme heeft.
Een aantal gedragskenmerken kunnen specifiek zijn voor een bepaalde leeftijdscategorie en andere autisme kenmerken komen voor bij zowel kinderen als volwassenen. Er zijn veel mensen die wel een of meerdere kenmerken van autisme vertonen.

Stel nooit zelf de diagnose op basis van de kenmerken die je vaststelt bij je kind. Ondervind je kind problemen en vertoont het een aantal van de specifieke autisme kenmerken neem dan contact op met je arts en laat een psychiatrisch onderzoek uitvoeren.

 

Autisme kenmerken bij baby’s en peuters van 0 tot 2 jaar.

  • Je kind neemt het liefst 2 dezelfde objecten mee.1  In iedere hand met gelijke vorm en of kleur.
  • Je kind reageert slecht op het aanroepen van de naam
  • Je kind lacht niet of nauwelijks naar jou als ouder
  • Je kind gebruikt de hand van een volwassene door die op een object te leggen wat hij of zij bijvoorbeeld open wil hebben.
  • Je kind is weinig tot niet geinteresseerd in anderen
  • Het taalgebruik van je kind blijft achter bij dat van leeftijdsgenootjes. Een kind van een maand of 18 heeft een vocabulair van tien woorden
  • Je kind gebruikt bepaalde woorden niet meer welke ze voorheen wel sprak
  • Je kind gebruikt geen gebaren en wijst niet aan wat ze wil hebben
  • Je kind speelt niet met het speeldgoed zoals het is bedoeld maar meer met specifieke onderdelen van dat speelgoed bijvoorbeeld een rij autootjes die hij of zij eerder gemaakt heeft.
  • Je kind begrijpt gebaren van anderen niet . (Aanwijzen , ssst gebaar)
  • Je kind speelt geen fantasiespelletjes, ze gebruikt geen verbeelding
  • Je kind speelt niet met het speeldgoed zoals het is bedoeld maar meer met specifieke onderdelen van dat speelgoedbijvoorbeeld een rij autootjes die hij of zij eerder gemaakt heeft.
  • Je kind maakt opvallend ongebruikelijke bewegingen zoals handgebaren (fladderen)
  • Je kind is erg in zich of haarzelf gekeerd en zit vaak helemaal in zijn of haar eigen wereldje
  • Je kind maakt slecht oogcontact met je

 

Autisme kenmerken bij kleuters van 3 tot 5 jaar

Erg afhankelijk van de mate van autisme of de vorm die je kind heeft zal het lang niet bij ieder kind tussen de 3 en de 5 duidelijk zijn dat het een vorm van autisme heeft. Wanneer de mate van autisme wel hoog is dan zal je kind waarschijnlijk meerdere van onderstaande autisme kenmerken vertonen. Raadpleeg altijd een arts bij bezorgdheid!

  • Je kind maakt slecht oogcontact
  • Je kind toont weinig tot geen interesse in anderen
  • Je kind speelt het liefst alleen en liever niet met andere kinderen
  • Je kind reageert vreemd op de emoties van anderen zoals bijvoorbeeld het lachen om verdriet van iemand anders.
  • Je kind is erg gevoelig voor bepaalde sensorische (zintuigelijke) indrukken. Bijvoorbeeld voor geluiden, geuren (ruikt bovenmatig veel aan eten voordat het wordt genuttigd), of het aanraken van bepaalde kledingstof (wrijft vaak en lang over een broek, jas of knuffel of kan zelfs van slag raken van een bepaalde stof) .
  • Je kind maakt opvallend ongebruikelijke bewegingen zoals handgebaren (fladderen) of min of meer mechanische bewegingen zoals op en neer wippen.
  • Houdt erg vast aan vaste patronen. Eerst bepaalde handelingen verrichten voordat ze ergens aan begint.
  • Alles mooi op een rij
  • Houdt erg vast aan vaste opstellingen van bijvoorbeeld meubels of speelgoed en kan erg uit zijn of haar doen raken als er iets aan veranderd
  • Houdt er niet van om met andere kinderen in een groep spelletjes te spelen.
  • Je kind heeft geen animo om spelletjes te spelen waar een bepaalde mate van verbeelding aan te pas komt.  Kan van slag raken van het spel van andere kinderen waar wel verbeelding of fantasie in voorkomt.
  • Je kind wordt in beslag genomen door bepaalde opstellingen of bewegingen. Legt bijvoorbeeld telkens alle potloden naast elkaar neer. of maakt een rij van knikkers.
  • Je kind kan in beslag worden genomen door een bepaald stuk speelgoed waar hij of zij zich dan dagen en uren achter elkaar mee kan vermaken.
  • Je kind heeft voor zijn of haar leeftijd een vreemde voorkeur voor voorwerpen zoals bijvoorbeeld verkeersborden of verkeerslichten.

 

Autisme kenmerken bij kinderen van 6 tot 11 jaar

Hoe ouder een kind wordt hoe duidelijker vaak de sociale aspecten van autisme naar voren komen en een probleem vormen. Als  een kind wat jonger is worden bepaalde ongewenste gedragingen soms wat makkelijker weggewuifd of met de mantel der liefde bedekt. Naarmate de leeftijd vordert en er meer sociale interactie wordt verwacht komen de problemen meer naar voren.

  • Ontbreken van het maken van oogcontact naar anderen
  • Je kind speelt niet of nauwelijks met andere kinderen
  • Je kind heeft geen leeftijdsgenootjes als vriendjes of vriendinnetjes
  • Je kind maakt niet of bijna geen gebaren zoals bijvoorbeeld uitzwaaien
  • Je kind heeft veel moeite met gezamelijke aktiviteiten
  • Je kind maakt opvallend ongebruikelijke bewegingen zoals handgebaren (fladderen) of min of meer mechanische bewegingen zoals op en neer wippen wat erger wordt wanneer hij of zij van slag is.
  • Je kind wordt helemaal in beslag genomen door een bepaald onderwerp (preoccupatie) waarbij alle details of wetenswaardigheden over dat onderwerp van buiten worden geleerd.
  • Je kind kan zich niet in een ander verplaatsen. Daardoor lijkt het bijvoorbeeld alsof ze een monoloog aan het voeren is als ze met je praat.
  • Je kind is niet geïnteresseerd in anderen
  • Je kind praat met een monotoon stemgeluid of met een vreemd  accent
  • Je kind speelt soms weken achter elkaar met dezelfde voorwerpen/speelgoed

 

Autisme kenmerken bij kinderen van 12 tot 17 jaar

In deze leeftijd waar je kind ook de pubertijd doormaakt kan het zijn dat bepaalde autistische kenmerken ook waar te nemen zijn bij een zich normaal ontwikkelend kind. Juist in de pubertijd zoekt je kind onafhankelijkheid en zullen zich problemen voordoen in het sociale gedrag. Autisme ontwikkeld zich echter niet in deze leeftijd dus als je kind in de jaren ervoor geen problemen heeft gehad is het niet waarschijnlijk dat het nu een vorm van autisme krijgt.  Maakte je je al eerder zorgen om je kind en vertoonde het kenmerken zoals hierboven en onder beschreven zoek dan contact met je arts.

  • Maakt geen goed oogcontact naar anderen
  • Er valt weinig emotie van het gezicht van je kind af te lezen
  • Heeft weinig tot geen vrienden, heeft moeite met het in standhouden van een vriendschapsrelatie
  • Neemt alles wat gezegd wordt heel letterlijk, kan figuurlijk taalgebruik vaak niet plaatsen
  • Laat sociaal ongewenst gedrag zien
  • Houdt erg vast aan vaste patronen en kan erg van slagen raken als deze worden verstoord
  • Reageert vreemd in bepaalde sociale en emotionele situaties
  • Heeft weinig begrip voor en toont weinig interesse in anderen

 

Kenmerken van autisme bij volwassenen

Autisme kenmerken bij volwassenen

Hoe kan het dat een volwassene ‘ineens’ autisme blijkt te hebben? Soms realiseert een ouder van een kind met autisme zich dat er wel heel veel overeenkomsten zijn met de eigen jeugd: problemen op school, sociale onhandigheid en een vertraagde taalontwikkeling. Een belangrijk criterium voor de diagnose autismespectrumstoornis (ASS) is dat de kenmerken al op jonge leeftijd aanwezig moesten zijn. Vaak blijkt uit verhalen van ouders en familieleden dat er wel iets aan de hand was, maar nog niet voldoende werd (h)erkend. In de loop der jaren heeft de normaal- of hoogbegaafde volwassene met autisme geleerd om bijzonder gedrag te camoufleren of compenseren, maar dit kost veel moeite en energie.

Bovendien wordt het maatschappelijke leven steeds complexer. Mensen met autisme lopen daardoor sneller vast in het dagelijkse leven dan vroeger het geval was. Door de verbeterde diagnostiek en de toegenomen bekendheid wordt autisme steeds vaker herkend bij volwassenen die vroeger omschreven zouden worden als bijzonder, egoïstisch, lui of dom. Ook werd in het verleden nogal eens een verkeerde diagnose gesteld, zoals een depressie of schizofrenie.

Partners van mensen met een vermoeden van autisme hebben vaak allang in de gaten dat er iets aan de hand is. Een juiste diagnose kan wederzijds begrip bevorderen en de relatie hechter maken. Het geeft een beter begrip van het eigen handelen en de mogelijkheid tot het volgen van training, behandeling en therapie. Onderstaande opsomming is dan ook – net als bij de andere leeftijdscategorieën – slechts een indicatie. Bij sterke vermoedens van autisme is het dan ook raadzaam om een doorverwijzing naar een psychiater te vragen bij de huisarts. Deze kan aan de hand van onderzoek vaststellen of er inderdaad sprake is van autisme.

  • Maakt weinig oogcontact met anderen
  • Herkent non-verbale signalen niet altijd
  • Begrijpt dubbele boodschappen niet, neemt taal vaak letterlijk
  • Over- of juist ondergevoelig voor sensorische prikkels (geluid, licht, smaak, tast)
  • Moeite om leven te organiseren en structureren, toekomstplannen te maken
  • Problemen bij het voeren van de thuisadministratie
  • Werkt slecht in teamverband
  • Werkt vaak onder het eigen niveau
  • Realiseert zich vaak niet wat de drijfveren van de ander zijn, weinig inlevingsvermogen
  • Vasthoudend aan eigen overtuiging, niet snel bereid tot het sluiten van compromissen
  • Komt bij spanning moeilijk uit zijn/haar woorden, gaat stotteren of klapt dicht
  • Problemen met aangaan en onderhouden van vriendschappen en relaties
  • Kan slecht inschatten welk gedrag sociaal acceptabel is en slaat vaak de plank mis.
  • Houdt niet van geklets over ditjes-en-datjes, beperkt communicatie tot de essentie
  • Hoort niet altijd alles wat er gezegd wordt en vergeet dingen die de interesse niet hebben
  • Sterke behoefte aan routine en regelmaat
  • Sterke behoefte aan duidelijke instructies, met name op het werk
  • Sterk vasthoudend aan eigen planning, raakt van slag als deze door anderen verstoord wordt
  • Kan slecht tegen veranderingen in de leefomgeving
  • Brengt graag veel tijd alleen door
  • Kan helemaal opgaan in een bepaalde activiteit of hobby, op het obsessieve af
  • Obsessieve rituelen, zoals boeken altijd in zelfde volgorde neerzetten
  • Zeer goed oog voor detail

Bron: Autismekenmerken.net